Number of results to display per page
Search Results
145. 'Âdâbu’s-Sefer, MS 509
Hacc Risalesi, MS 510'
- Description:
- Binding and script features: Vişne çürüğü renkli deri cilt. MS 509, Tezhip özellikleri : Noktalar kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.Physical description: 2 manuscripts in 1 volume, (11 lines)/ 11,5x16 cm.Contents: Birbirinden farklı 2 adet yazmanın bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş ve ciltlenmiş bir eserdir (Yazma numaraları : MS 509, MS 510). MS 509 : Seferin âdâbına dair kaleme alınan eser son taraftan nâtamâmdır. Eserin başlığı seferin âdabı ve sünneti şeklinde olmasına rağmen esere seferin âdâbı yerine seferin sünnetiyle başlanmaktadır. Eserde hangi gün yolculuğa çıkılması, sefere giderken ve seferden dönülürken iki rekât namaz kılınması, yolculuğa çıkmadan infakta bulunması, seferde okuması tavsiye edilen dualar, Hz. Peygamber’in kabrini ziyaret etmenin âdâbı gibi konular ele alınmaktadır. Eserin müellifi tespit edilememiştir. Ek bilgiler: 1.eser: İki eserli mecmuanın birinci eseridir. Ia’da Merhum Hacı Abid Efendi’nin merhum Mehmet Efendi’ye ait Beytullah’tan getirdiği eşyaların Türkçe tutulan listesi yer alır. Ib’de Şam ziyaretgâhları, IIa’da Cennetü’l-Bakî‘ ziyaretgâhı, IIb-IIIa’da Mülteka’l- Ebhur şerhi ile Se-fînetu’l-Ebhur’dan hacca dair fevâid vardır. Buradaki notta Sefînetu’l-Ebhur’un Tarsûsî’ye ait olduğu kaydedilmektedir. IIIb’de Türkçe kaside, IVa’da “Bunu gören ve ziyaret eden kimseye nısf-ı hacc yazılır, gaflet olunmaya,” başlığı ve Türkçe kaside yer alır. IVb boştur. Va’da el-Hâcc Mustafa Ağa’nın koyunlarının listesi ve Hasan Efendi’nin verdiği bazı emvâli gösteren notlar vardır. Notlar defter başlığıyla kaydedilmiş olup borç verilen kimselerin isimleri ve miktarları da yazmaktadır. Derkenarlarda matlaplar vardır. Nüsha reddâdelidir. 11a’da İmam-ı Azam’ın duası başlığıyla bir Arapça dua, 11b’de Hz. Ali ile Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’in duaları, 12a’da Türkçe manzum na’t, 12b’de ayetler, 13a’da bir ayet, 13b-14b’de detaylarıyla birlikte hac menâzili, 15a-15b’da ise ayetler vardır. MS 510 : Eserin sadece mukaddimesi Türkçedir. Dîbâceden sonra “İman beş şey üzerine binâ edilmiştir,” hadisiyle eserine başlayan müellif, daha sonra risale boyunca Hacc’ın ahkâmını anlatmaktadır. Eserin müellifi tespit edilememiştir. Ek bilgiler: İki eserli mecmuanın ikinci eseridir. İstinsah kaydı yoktur. 33b’de ism-i azam duası ve bazı kimselere teslim edilen meblağların yazılı olduğu not vardır. 34a-37b’de Hz.Ali’ye Kur’an’ı Kerîm’in hangi suresinde yedi harf bulunmadığı sorusuna Hz. Ali’nin verdiği cevap bulunmaktadır. Derkenarlarda matlaplar vardır. Nüsha reddâdelidir.Mecmuaya dair: Mecmuadaki her iki nüshanın da hem müellifi hem de müstensihi belli değildir. Fakat iki nüshada aynı müstensih tarafından çoğaltılmış olmalıdır; çünkü hat çok benzemektedir. İkinci eserde dikkat çeken husus eserin Arapça olmasına rağmen mukaddimesinin Türkçe olmasıdır. Birinci nüshanın oldukça zengin okuyucu notları dikkat çekicidir. Âdâbu’s-sefere dair olan bu nüshada Merhum Hacı Abid Efendi’nin merhum Mehmet Efendi’ye ait Beytullah’tan getirdiği eşyaların yazılı olması bu nüshanın da Hacc’a gittiğini akla getirmektedir. Nüshalarda herhangi bir temellük kaydı yoktur.Paper type: MS 509, MS 510 : Açık renkli, kalın kağıtCalligraphic style: MS 509, MS 510 : Nesih / Naskh scriptInk color: MS 509, MS 510 : SiyahNotes: Two different manuscripts bound in this volume. Written as one column in 11 lines per page. Naskh script in black ink with some words and titles in red. It has a maroon leather binding.Description of script: MS 509 : Yaprak sayısı : Vx1b-10b / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 11 / Yazı alanı boyutu : 115x80 mm / Kağıt boyutu : 160x115 mm / Yazmanın başı - sonu : Vx1b - 10b. MS 510 : Yaprak sayısı : 16a-33a / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 11 / Yazı alanı boyutu : Değişken / Kağıt boyutu : 160x115 mm / Yazmanın başı - sonu : 16a - 33a
146. 'İcāzet-nāme, MS 129'
- Description:
- Binding and script features: Yeşil mukavva deffeli, sırtı kahverengi deri. Tezhip özellikleri : Daire şeklinde serlevhalı, yazı alanı kırmızı çerçeve içindedir.Physical description: 19 leaves, (13 lines)/ 19,5x13 cm.Contents: 1b-5b: Halvetî Şabanî Şeyhi Muhammed Necib Efendi tarafından Receb Efendiye verilen icazetnamede Şabani silsilesi de bulunmaktadır. 5b’de Necib Efendinin mührü vardır. 6a’da çeşitli fevaid kayıtları/ 7b-12b: Vird-i şerif/ 12b-18b: Yasin, Saffat ve İhlas sureleri/ 18b-19b: DuaPaper type: Sarı, son dönem kağıdıCalligraphic style: Nesih / Naskh scriptInk color: Siyah, duraklar kırmızıNotes: Written in 13 lines per page. Naskh script in black ink. Green leather binding. The binding is in good conditionDescription of script: Yaprak sayısı : 19 / Satır sayısı : 13 / Yazı alanı boyutu : 135x70 mm / Kağıt boyutu : 195x130 mm / Yazmanın başı - sonu : 1b - 19b
147. 'İcāzet-nāme, MS 359'
- Description:
- Binding and script features: Ebrulu karton kapak; kapakta “Hâfız Ömer el-Kâmil” istifi yer alır. Tezhip özellikleri : Üçgen şeklinde basit serlevha yer alır.Physical description: 9 leaves, (11 lines)/ 19,5x13 cm.Contents: Eser, eski Bursa Müftülerinden Yorgancızade Hâfız Ömer el-Kâmil b. İbrâhîm el Ayaşî’ye (1847-1927) Hudevendgâr Gazi müderrislerinden Uşaklı İbrahim Efendi tarafından verilen icazetnamedir. Kenarlarda kısa açıklamalar yer almaktadır. En sonda hatm-i hacegan vardır. Bu kısmı Mehmed el-Kûtâhî kaleme almıştır. Sondaki tevki ile yazılmış ketebe kaydının kenarına “Ömer el-Kâmil el-Ayaşî tevellüden ve’l-Bursavî tavattunen” kaydı düşülmüştür.Paper type: Son döneme ait yağlı saman kağıdıCalligraphic style: Nesih / Naskh scriptInk color: Siyah, duraklar, söz başları ve yazı alanı çerçevesi kırmızıNotes: Written in 11 lines per page. Naskh script in black ink with captions and borders in red. The volume has marbled paperback. This is a unique copy of the volume.Description of script: Yaprak sayısı : 9 / Satır sayısı : 11 / Yazı alanı boyutu : 120x60 mm / Kağıt boyutu : 188x123 mm / Yazmanın başı - sonu : 1b - 9a
148. 'İlm-i hāl, MS 368'
- Description:
- Binding and script features: CiltsizPhysical description: I, 79 leaves, (15 lines)/ 15x15,5 cm.Contents: Ib’de kitabın Monla Hasan kızı Ayişe Hatun tarafından vakfedildiğine dair 1183 tarihli kayıt yer almaktadır. 1a: çeşitli “mesele”ler. Eser “Kitâb-ı Tahâre” bölümüyle başlar. Her kitap kendi içinde bâblara ayrılmıştır. Ortalardan ve sondan eksik olan eser, “Kitâb-ı Edebü’l-Kâdî” bölümüyle yarım kalır. Sayfa kenarlarında çok sayıda ekleme ve açıklamalar vardır. 80a-89b arası ise tamamen farklı bir kitaba ait olan bir forma olup bu eserin sonuna eklenmiştir.Paper type: Beyaz, aharlı, suyollu, filigranlı kağıtCalligraphic style: Değişken / VariableInk color: Siyah, başlıklar, sözbaşları ve keşidelepr kırmızıNotes: Written in 15 lines per page. In black ink with captions in red. The cover is missing.Description of script: Yaprak sayısı : I, 79 / Satır sayısı : 15 / Yazı alanı boyutu : 150x95 mm / Kağıt boyutu : 210x154 mm / Yazmanın başı - sonu : 1b - 79b
149. 'İrşâdu’s-Sârî li Şerhi Sahîhi’l-Buhârî, MS 627'
- Description:
- Binding and script features: Kahve rengi deri kaplı, şemseli karton cilt. Sadece ön kapak bulunmaktadır. Tezhip özellikleri : Konu başlıkları kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.Contents: Hadis ilmine ait olan eserin elimizdeki nüshası baş ve son taraftan eksik olup bâbu’s-sadaka ile kitâbu’l-libâs’ın bir kısmından ibarettir. Yapraklar arasında beş adet şukka vardır. Bazı yapraklarda sülüs hatla “vakıf” yazmaktadır. 574b boştur.Paper type: Âherli, krem renkli orta kalınlıkta kağıtCalligraphic style: Nesih / Naskh scriptInk color: SiyahDescription of script: Yaprak sayısı : 1b-574a / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 33 / Yazı alanı boyutu : 210x120 mm / Kağıt boyutu : 300x210 mm
150. 'İrşâdu’s-Sârî li Şerhi Sahîhi’l-Buhârî, MS 629'
- Description:
- Binding and script features: Kahverengi, şemseli su yollu deri kaplı, miklepli karton cilt. Tezhip özellikleri : Konu başlıklarını gösteren yerler kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.Contents: Hadis hafızı Kastallânî tarafından kaleme alınan bu eser Kur’an-ı Kerîm’den sonra en muteber kitap kabul edilen el-Câmi‘u’s-Sahîh’in şerhidir. Müellif, 916/1510’da tamamladığı bu eseri daha sonra el-İs’âd fî Muhtasari’l-İrşâd ismiyle ihtisar etmek istemiş fakat eseri bitirememiştir. İrşâdu’s-Sârî’nin farklı baskıları bulunmaktadır. Kastallânî bu eserde sekiz yüz kadar kaynağa referans vermektedir. Bunlardan en çok müracaat ettiği kişi eser ise İbn Hacer ve onun Fethu’l-Bârî isimli şerhidir. Eserde fıkhî hadisler bağlamında ağırlıklı olarak Şafîi alimlerin görüşlerine yer vermiştir. Ek bilgiler: Eserin elimizdeki nüshası baş taraftan iki yaprak eksiktir. İstinsah kaydında müstensih ve istinsah tarihi belirtilmeksizin sadece istinsahın günü Perşembe olarak kaydedilmiştir. Bazı yapraklarda vakıf yazısı bulunmaktadır. Derkenarlar boştur. Nüsha reddâdelidir.Ek bilgiler: İki eserli mecmuanın ikinci eseridir. Elimizdeki nüshanın istinsahı Abdülvahhab b. Süleyman el-Hanefî er-Rûmî tarafından 25 Muharrem 946/12 Haziran 1539’da Cuma günü dua vaktinde bitirilmiştir. 26b’de eserin fihristi vardır. 27a-b’de ha dis-i şerifler bulunmaktadır. 28a’da kâtibin istinsah ettiği bu nüshayı vakıf kaydı, 251a’da müstensihin bu nüshaya dair icazet kaydı bulunmaktadır. 251b boştur.Mecmuaya dair: Mecmua bu koleksiyondaki birçok mecmua/nüshanın da bir zamanlar sahibi olan Hafız Ali el-Avnî’ye aittir. Mecmuadaki nüshaların ikisi de okurlarıyla ön plana çıkmaktadır. Birinci nüshada mukabele kayıtları vardır; ikinci nüsha ise müstensih tarafından mütevellisi kendisi olmak üzere vakfedilmiştir. Bu nüshada ayrıca eserin icazet kaydı da bulunmaktadır. İcazet kaydında icazetin mü ellife kadar olan silsilesine de yer verilmektedir.Paper type: Âherli, fligranlı, orta kalınlıkta açık krem renkli kağıtCalligraphic style: Nesih / Naskh scriptInk color: SiyahDescription of script: Yaprak sayısı : 1b-518b / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 35 / Yazı alanı boyutu : 205x120 mm / Kağıt boyutu : 300x205 mm
151. 'Şerh-i Kelimāt-i Kudsiyye-i Aleviyye, MS 111 '
- Description:
- Binding and script features: CiltsizPhysical description: 6 leaves, (17 lines); 20x14 cmContents: Eser Hz. Ali’nin Kümeyl b. Ziyad’a söylediği sözlerin Abdurrezzak Kâşâni tarafından şerhidir. Hz. Ali’nin Kümeyl b. Ziyâd’a öğütleri hk. bkz. TDVİA, C. 26, s. 550Paper type: Sarı, mıstarlı, son dönem kağıdıCalligraphic style: Nesih / Naskh scriptInk color: Siyah; alıntılar ve söz başları kırmızıNotes: Written in 17 lines per page. Naskh script in black ink with red titlesDescription of script: Yaprak sayısı : 6 / Satır sayısı : 17 / Yazı alanı boyutu : 140x75 mm / Kağıt boyutu : 198x140 mm / Yazmanın başı - sonu : 1b - 6a
152. 'Şerh-i Mesnevi, MS 288'
- Description:
- Binding and script features: Yeni bordo bez ciltPhysical description: 360 leaves, (27 lines)/ 24x16,5 cm.Contents: Girişte, şârih Mesnevî’nin Mevlânâ’ya aidiyeti tartışmalı yedinci cildini 1035 / 1625 tarihinde tespit ettiğini ve şerhetmeye karar verdiğini bildirir ve Mesnevî’nin neden yedi cilt olduğu hakkında bazı açıklamalarda bulunur. 130b’den sonra bir eksiklik vardır. 2a ve 360a’da eserin İzmirli Hüseyin Hüsnü Baba’ya ait olduğu kayıtlıdır.Paper type: Beyaz, orta kalın, filigranlı, aharlı, suyollu Avrupa kağıtCalligraphic style: Talik / Taʿlīq scriptInk color: Siyah, keşideler, bazı beyitler ve iktibaslar kırmızıNotes: Written in 27 lines per page. Taʿlīq script in black ink with captions in red. Claret red leather binding.Description of script: Yaprak sayısı : 360 / Satır sayısı : 27 / Yazı alanı boyutu : 160x86 mm / Kağıt boyutu : 240x165 mm / Yazmanın başı - sonu : 1b - 359b
153. 'Şerh-u Tasrîfi’l-‘Izzî, MS 589
el-Matlûb, MS 590'
- Description:
- Binding and script features: Sırtı deri kaplı, ebru desenli, miklepli mukavva cilt. MS 589, Tezhip özellikleri : Cetveller ve metin kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.MS 590, Tezhip özellikleri : Cetveller ve kaynak metin kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.Physical description: 2 manuscripts in 1 volume, (17 lines)/ 20,5x12,5 cm.Contents: Birbirinden farklı 2 adet yazmanın bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş ve ciltlenmiş bir eserdir (Yazma numaraları : MS 589, MS 590). MS 589: İzzeddin ez-Zencânî’nin sarf ilmine dair kaleme aldığı el-ʿİzzî fi’t-tasrîf adlı eserine Teftâzânî’nin yazdığı şerhtir. Osmanlı medreselerinde yaygın olarak okutulan ve sarf cümlesi olarak bilinen beş eserden birisi olan ve el-Mebâdî fi’t-Tasrîf, et-Tasrîf gibi isimlerle de anılan kaynak metin el-Îzzî’de sarf ilminin tarifi ile fiillerin harf sayılarına ve türlerine göre tasnifi yapılır. Daha sonra i‘lâl kâidelerinin açıklaması yapılarak illetli fiillerin istisnaî hâlleri zikredilir. Kitabın sonlarında ise ism-i za man ve ism-i mekân konu edilir. Bu esere Teftâzânî dışında Cürcânî ve Aliyyü’l-Kârî başta olmak üzere pek çok âlim tarafından şerh yapılmış, bu şerhler üzerine de birtakım haşiyeler yazılmıştır. Teftâzânî’nin on altı yaşında telîf ettiği kaydedilen eser 8 Mart 1338’de tamamlanmıştır. Sıdkî İshak Efendi b. İslâm el-Çerkezî tara fından sadece mukaddimesi şerhedilen eserin İstanbul, Tahran, Kanpur, Kahire ve Bombay’da defalarca baskısı yapılmıştır. Ek bilgiler: İki eserli mecmuanın birinci eseridir. İstinsah kaydı yoktur.1a’da Hacı Şaban adına temellük kaydı ile silinmiş bir başka temellük kaydı ve “İki pâre kitab, biri Şerh-i İzzî biri Şerh-i Maksûd” yazılı not vardır; sahaf tarafından yazılmış olmalıdır. Aynı yaprakta hurufât meşki de yapılmıştır. 47b boştur. Derkenarlara tashih/mukabele kayıtları vardır. MS 590: Ebu Hanîfe’ye nispet edilen ve Osmanlı medreselerinde yüzlerce yıllık ders kitabı olarak okutulan el-Maksûd isimli sarf kitabının Veli b. Ahmed tarafından yapılmış şerhidir. Müellif sebeb-i telîf olarak çocuklarına kaynak metin Maksud’u okuturken yanında bir şerh bulunmadığını ve bu yüzden de bu eseri telîf ettiğini kaydetmekte ve eserin sebeb-i tesmiyesi olarak da el-Matlûb ile el-Maksûd’un vezin ve anlam birliğini gerekçe göstermektedir. Kaynak metin el-Maksûd’da sülâsî/rubâî mücer ret/mezît fiiller ile rubâî mücerrede mülhak vezinler tanıtılmakta ve mastardan türeyen kipler ile sahîh fiillerin çekimi yapılmaktadır. Daha sonra ise fevâid başlığı altında sarf ilmine ait meseleler ele alınmaktadır. Elimizdeki eserin (şarihin ismi belirtilmeksizin) Maksûd’un şerhlerinden Rûhu’ş-Şurûh ve İm‘ânu’n-Nazar ile bir likte baskıları yapılmıştır.Ek bilgiler: İki eserli mecmuanın ikinci eseridir. Nüshada istinsah kaydı yoktur. 48a’da kırmızı mürekkeple imlâ edilmiş sarf ilmine dair fevâid vardır. 126a’da aritmetik karala ma, 126b’de güzel yazı çalışması yapılmıştır. Az sayıdaki derkenar notlarında tas hîh kayıtları bulunmaktadır. Nüsha reddâdelidir. Mecmuaya dair: Bir sarf mecmuasıdır. İki nüshada da istinsah kaydı yoktur; fa kat iki nüshanın da (mecmuanın) aynı müstensih tarafından yazıldığı çok açıktır. Mecmuanın diğer bir özelliği ise tashîh/mukabele kayıtlarıdır. Özellikle birincisi olmak üzere iki eser de dikkatli bir göz tarafından tashîh edilerek okunmuştur.Paper type: MS 589, MS 590 : Filigranlı, az âherli, açık renkli, ince kağıtCalligraphic style: MS 589, MS 590 : Talik / Taʿlīq scriptInk color: MS 589, MS 590 : SiyahNotes: Two different manuscripts bound in this volume. Taʿlīq script in black ink. The volume is covered by a damaged leather cover.Description of script: MS 589 : Yaprak sayısı : 1b-47a / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 21 / Yazı alanı boyutu : 70x15 mm / Kağıt boyutu : 125x205 mm. MS 590 : Yaprak sayısı : 48b-125b / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 21 / Yazı alanı boyutu : Değişken / Kağıt boyutu : 125x205 mm
154. 'Şerhu Kasideti’t-Tantarāniyye, MS 78'
- Description:
- Binding and script features: Koyu kahverengi, zencirekli, deri, sırtı bez kaplı ciltPhysical description: 18 leaves, (15 lines)/ 20,5x13 cm.Paper type: Beyaz, aharlı, suyollu kağıtCalligraphic style: Nesih / Naskh scriptInk color: Siyah, keşideler ve söz başları kırmızıNotes: Written in 15 lines per page. Naskh script in black ink with captions in red. Dark brown leather binding. The volume is in good conditionDescription of script: Yaprak sayısı : 18 / Satır sayısı : 15 / Yazı alanı boyutu : 110x65 mm / Kağıt boyutu : 205x130 mm / Yazmanın başı : 1b - Yazmanın sonu : 18b
155. 'Şerhu Merâhi’l-Ervâh, MS 606'
- Description:
- Binding and script features: Deri üzerine bez kaplı, miklepli kahverengi ve vişne çürüğü renkli mukavva ciltPhysical description: 146 leaves, (17 lines)/ 20x14 cm.Contents: Ahmed b. Ali b. Mesûd tarafından kaleme alınan Merâhu’l-Ervâh’ın şerhidir. Kaynak eser Merâhu’l-Ervâh sarf ilminin önemini anlatan bir girişten sonra yedi bölümde “Aksâm-ı Seb‘a”ya göre “Sahîh”den başlayarak fiil-isim kalıplarını ve bunların çekimlerinin nasıl olacağını anlatır. Osmanlı medreselerinde ders kitabı olarak okutulan kaynak eser, “Sarf Cümlesi, Sarf Mecmuası” olarak bilinen beş klasik eserden biridir. Eser üzerine birçok şerh yapılmıştır. Elimizdeki şerh de Dinkoz/ Dikgöz diye bilinen Şemseddîn Ahmed b. Abdullâh’ın (ö. 870/1465) şerhidir. Mehmed b. Nasûh tarafından istinsah edilmiştir. 1a’da Abdullah b. Hacı Halil b. Hasan b. Abdülhalim el-Karatâşî adına temellük kaydı ve iki adet silinmiş temellük mührü vardır. Mühürlerden bir tanesi Abdullah b. Hacı Halil’in olmalıdır. Nüshada üç tane kıymet kaydı vardır. İlk iki tanesi 1a’dadır; bunlardan bir tanesinde ‘yüz seksen’ diğerinde ‘sekiz’ yazmaktadır. Üçüncü kıymet kaydı ise 146a’dadır. İstinsah kaydının hemen altında nüshanın kıymetinin üç yüz olduğu yazılıdır. Bu notu ilginç kılan müstensih Mehmed b. Nasûh tarafından yazılmış olmasıdır. 1a’da serlevhanın üstünde eserin adı yazılıdır. 146a’da da nüshanın kıymetine dair not vardır. 146b-147b boştur. Özellikle baş taraflardaki bazı derkenarlarda notlar bulunmaktadır. Bu notların çoğunda kaynak yoktur, bazılarında ise Abdurrahîm’den nakil vardır. Nüsha reddâdelidir.Paper type: Filigranlı, âherli, sarı renkli, orta kalınlıkta kağıtCalligraphic style: Nesih / Naskh scriptInk color: SiyahNotes: Written as one column in 17 lines per page. Naskh script in black ink with some words underlined and borders in red. Clothbound cover has a flap.Description of script: Yaprak sayısı : 146 / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 17 / Yazı alanı boyutu : 75x145 mm / Kağıt boyutu : 140x205 mm / Yazmanın başı : 1b - Yazmanın sonu : 1b-146a
156. 'Şerhu Risâleti’l-İsti‘âre, MS 436
Ferâ’idü’l-Fevâid (‘avâ’id) li-Tahkîki Me‘âni’l-İsti‘ârât, MS 437
Mirkâtu’l-Vusûl ilâ İlmi’l-Usûl, MS 438
Telhîsu’l-Miftâh, MS 439
Muhtasaru Müntehe’s-Sûl ve’l-Emel fî İlmeyi’l-Usûli ve’l-Cedel, MS 440'
- Description:
- Binding and script features: Mukavva cilt. MS 436, Tezhip özellikleri : Metin olan yerler kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 437, Tezhip özellikleri : Önemli görülen bazı kelimelerin üst taraflarıve 39b’deki cetvel kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 438, Tezhip özellikleri : Önemli görülen bazı kelimelerin üst tarafları kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 439, Tezhip özellikleri : Önemli görülen bazı kelimeler kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.MS 440, Tezhip özellikleri : Önemli görülen bazı kelimeler kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.Physical description: 5 manuscripts in 1 bound, (various lines) / 21x17 cm.Contents: "Birbirinden farklı 5 adet yazmanın bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş ve ciltlenmiş bir eserdir (Yazma numaraları : MS 436Contents: MS 437Contents: MS 438Contents: MS 439Contents: MS 440). MS 436:Belâgat ilmine dair bu eserContents: Ebü’l-Kâsım es-Semerkandî’nin el-Ferîde ve er-Risâletü’s-Semerkandiyye gibi isimlerle de bilinen Ferâidü’l-Fevâid li-Tahkîki Me‘âni'l-İsti‘ârât adlı eserine Kul Ahmet olarak tanınan Ahmed b. Muhammet b. Hıdır’ın şerhidir. Kaynak metin Ferâidü’l-Fevâid “ıkd” (gerdanlık) adı verilen üç bölüm içinde “feride” (tek taşContents: pırlanta) ismiyle on beş kısımdan oluşur. Birinci bölüm mecaz ve istiâre türlerineContents: ikinci bölüm istiâre-i mekniyyeye dair ihtilaflara ayrılmıştır. Üçüncü bölüm istiarede karine ve terşîhle ilgili konular üzerinedir. Bu metin üzerine birçok şerh ve haşiye yazıldığı gibi eser ihtisar edilip nazma da çekilmiştir. Eserin edisyon kritiği de yapılmıştır (bkz. Kaynakça).Beş eserli mecmuanın birinci eserdir. Müstensihi Hocazâde adıyla tanınan Süleyman b. Mehmed’dir. İstinsahı 1755’in Nisan-Mayıs’ında Konya’da tamamlanmıştır. Derkenarlarda yer yer haşiyeler bulunmaktadır. Nüsha reddâdelidir. MS 437:Belâgat ilmine dair bu eser el-FerîdeContents: er-Risâletü’s-Semerkandiyye vb. isimlerle de anılır. Müellif Semerkandî eserin ön sözünde istiarenin tanımıContents: çeşitleri ve alakalarına dair belâgat kitaplarında anlaşılmasını güçleştirecek biçimde ayrıntılara yer verildiğiniContents: bu sebeple konuyla ilgili bilgileri özlü biçimde ortaya koyduğunu ifade etmektedir. Risale “ıkd” (gerdanlık) adı verilen üç bölüm içinde “feride” (tek taşContents: pırlanta) ismiyle on beş kısımdan oluşur. Birinci bölüm mecaz ve istiare türlerineContents: ikinci bölüm istiâre-i mekniyyeye dair ihtilaflaraContents: üçüncü bölüm istiarede karine ve terşîhle ilgili meselelere ayrılmıştır. Risalenin üzerine otuz kadar şerh yapılmıştır. Beş eserli mecmuanın ikinci eseridir. 37a’da Selman adına imzalı Arapça na‘t vardır. Derkenarlar boştur. MS 438:Meşhur Osmanlı alimi Molla Hüsrev’in kaleme aldığı eserContents: bir mukaddime ve iki bölümden oluşmaktadır. Mukaddimede fıkıh usulü ve fıkıh tanımları yapılmaktadır. Birinci bölüm kitapContents: sünnetContents: icma ve kıyas olmak üzere dört kısma ayrılmıştır. İkinci bölüm ise hükümlerle ilgilidir. Müellif bu eserine daha sonra Mir’âtu’l-usûl isimli bir şerh yazmıştır. Mir’ât üzerine yazılmış haşiyeler de bulunmaktadır. Osman b. Mustafa el-Gelibolî tarafından Teshîlü Mirkâti’l-vüsûl ilâ ilmi’l-usûl (İstanbulContents: 1288) ismiyle Osmanlı Türkçesine çevrilen Mir’âtContents: Mirkât ile beraber Haydar Sarıoğlu tarafından Türkçeye tercüme edilmiştir. Eser Seyit Badır tarafından yüksek lisans tezi olarak da çalışılmıştır (bkz. Kaynakça). Beş eserli mecmuanın üçüncüsüdür. İstinsah kaydı yoktur. 39a’da eserin ismi vardır. 55b boştur. Derkenarlarda çok az fevâid vardır. Nüsha reddâdelidir.MS 439:Sekkâkî’nin kaleme aldığı belâgat sahasındaki kurucu metinlerden birisi olan Miftâhu’l-‘Ulûm’un üçüncü bölümünün Celâleddîn Muhammed el-Hatîb el-Kazvînî tarafından Telhîsü’l-Miftâh adıyla yapılan muhtasarıdır. Osmanlı medreselerinde ders kitabı olarak okutulan Telhîs üzerine de başta Teftâzânî olmak üzere birçok kimse tarafından çalışma yapılmıştır. ŞarihContents: Belâgat sahasında muhteva ve tertip açısından en kıymetli eser olarak takdim ettiği Miftâhu’l-‘Ulûm’daki bazı edebi kusurları gidermek üzere bu şerhi kaleme aldığını belirtmektedir. Bu edebi kusurları ise haşviyyât (gereksiz lafızlar)Contents: tatvîlât (lüzumsuz uzatmalar) ve Ta‘kîdât olarak zikretmektedir.Beş eserli mecmuanın dördüncü eseridir. 56a’da kelâm-ı kibârlar vardır. 86a-89b arasında istiâreye dair yapraklar vardır. Başka bir esere ait olması muhtemel bu yapraklar için ayrıca fiş tutulmamıştır. 90a-b boştur. Derkenarlar da birden fazla kişi tarafından yazılmış fevâid vardır. Bunların bazısı çok düzensizdir; hatta bazı yapraklara adeta karalanır gibi not tutulmuştur.MS 440:İbnü’l-Hâcib’in daha önce kendisinin kaleme aldığı Müntehe’s-sûl ve’l-emel fî fî ilmeyi’l-usûli ve’l-cedel isimli eserinin yine kendisi tarafından yapılmış ihtisarıdır. Yazarının sağlığında medreselerde ders kitabı olarak okutulmaya başlanan eser Osmanlı medreselerinin de ders kitapları arasındadır. MuhtasarContents: Muhtasaru’l-Müntehâ ve Muhtasar-ı İbnü’l-Hâcib gibi isimlerle bilinen kaynak eser üzerine içlerinde Kutbuddin Şîrâzî (ö. 710/1311)Contents: Adudiddin el-Îcî (ö. 756/1355) ve Seyyid Şerif Cürcânî (ö. 816/1413) gibi âlimlerin bulunduğu birçok kimse tarafından elliden fazla şerh yazılmışContents: bu şerhlerden bazısı üzerine de haşiyeler yapılmıştır. Bunların içerisinde en meşhur olanı Adududdin el-Îcî’nin Şerhu Muhtasari’l-müntehâ’sıdır. Beş eserli mecmuanın sonuncusudur. Eserin elimizdeki nüshası eksiktir. Bu nüshada eserin baştan on beş yaprağı bulunmaktadır: mukaddime yoktur; direkt metne geçilmiştir. Derkenarlar boştur. Ön ve arka kapaklarda Türkçe manzume vardır. Nüsha reddâdelidir."Paper type: MS 436, MS 437, MS 438, MS 439, MS 440 : Filigranlı, açık renkli, âherli orta kalınlıkta kağıtCalligraphic style: MS 436, MS 437, MS 438, MS 439, MS 440 : Talik / Taʿlīq scriptInk color: MS 436, MS 437, MS 438, MS 439, MS 440 : SiyahNotes: Five different manuscripts bound in one volume. Written as one column with various lines per page. Taʿlīq script in black ink with some words in red. The volume has paperback.Description of script: MS 436 : Yaprak sayısı : 1b-36b / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : Değişken / Yazı alanı boyutu : Değişken / Kağıt boyutu : 210x170 mm / Yazmanın başı - sonu : 1b - 36b. MS 437 : Yaprak sayısı : 37b-38b / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : Değişken / Yazı alanı boyutu : 155x85 mm / Kağıt boyutu : 210x170 mm / Yazmanın başı - sonu : 37b - 38b. MS 438 : Yaprak sayısı : 39b-55a / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 23 / Yazı alanı boyutu : 150x80 mm / Kağıt boyutu : 210x170 mm / Yazmanın başı - sonu : 39b - 55a. MS 439 : Yaprak sayısı : 56b-85b / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 16 / Yazı alanı boyutu : 150x65 mm / Kağıt boyutu : 210x170 mm / Yazmanın başı - sonu : 56b - 85b. MS 440 : Yaprak sayısı : 91b-106a / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 17 / Yazı alanı boyutu : 140x80 mm / Kağıt boyutu : 210x170 mm / Yazmanın başı - sonu : 91b - 106a